Grenzen ontdekken, eren, gewaar zijn, verleggen, bewaken

Biodanza werkt bevrijdend, maar het is geen vrij dansen. Bij Biodanza wordt je spontaniteit aangemoedigd, maar het is niet zo dat alles mag en alles kan. Een schrijfsel over grenzen...

Ja en nee

Biodanza nodigt je uit om voor jezelf te zorgen door te leren “ja” te zeggen, maar ook door soms “nee” te zeggen. Het gaat er steeds om dat je aandachtig bent in het moment en je steeds bewust bent van wat er om je heen en in jezelf gebeurt. Biodanza is in die zin een uitnodiging tot werkelijk contact met jezelf, de groep, de ander, je omgeving. Zonder aandachtigheid gaan innerlijke en uiterlijk signalen aan je voorbij. Aandachtig in het Hier & Nu zijn is dus essentieel. Meestal weet je wel wat het beste bij je past in dit moment: “ja” of “nee”.  Ook vergissingen hierin zijn heel leerzaam. Soms heb je iets gedaan wat achteraf helemaal niet goed voelde, soms heb je iets niet gedaan waar je achteraf spijt van hebt. Zulke ervaringen helpen je een volgende keer nog beter te luisteren naar jezelf.  Essentieel is het ook dat je leert gevoelig te worden voor de subtiele “ja’s” en “nee’s” van de mensen om je heen.

Grenzen erkennen, eren en verleggen

Biodanza nodigt je uit soms je grenzen te verleggen, en soms je grenzen heel trouw te blijven. Je mag steeds weer oefenen. Soms lukt het en soms niet. Je leert steeds weer om te voelen, wie je bent, wat je wilt, met wie je wilt zijn en wat je voorkeuren zijn.

Geven of nemen

Wanneer ik bij jou ben en ik geef en jij ontvangt wat ik geef, 

dan voel ik me veilig. 

Wanneer ik bij jou ben en jij geeft en ik ontvang wat jij geeft, 

dan voel ik me veilig.

Maar zodra er “nemen” in het spel komt word ik bang en trek ik me terug. 

Dan breng ik grenzen aan om te zorgen dat ik kan blijven wie ik ben.

Het verschil tussen nemen, geven, ontvangen is subtiel maar toch heel duidelijk voelbaar als je er aandacht voor hebt. Ik voel direct wanneer jij iets neemt dat ik je nog niet gaf. Jij voelt het direct wanneer ik dat zou doen. Je kunt meer nemen dan je gegeven wordt. Je kunt minder nemen dan je gegeven wordt. In beide gevallen ben je niet met elkaar in overeenstemming. 

Overeenstemming is elkaar aanvoelen, de balans aanvoelen van geven en ontvangen en die respecteren en eren in elkaar. Het is een kunst om zo waarachtig bij elkaar te zijn dat je zonder woorden kunt voelen wat er wel gegeven wordt en wat (nog) niet. Dit waarnemen doe je niet met je hoofd, maar met je hart, de antennes van je ziel, je intuïtie, je fijngevoeligheid. Het onnoembare waarnemingsvermogen van je ware zelf. Als we elkaar zuiver waarnemen wil ik je met liefde alles geven en mag je mijn hart betreden. Zo niet, dan niet. Dit bewust te zijn is onbenoembaar en tegelijk onmiskenbaar, een diepe waarachtigheid van menselijk contact die je ervaart als je dicht bij je zelf bent en bij elkaar.

En wat doe je als iemand over je grenzen gaat?

Er zijn een aantal stappen

Je geeft het eerst non-verbaal aan. Dit doe je op het moment dat het gebeurt. De kunst is dus aandachtig te zijn, je bewust te zijn van wat de ander doet, en ook van je eigen reactie daarop.

Helpt dat niet

Dan ga je na afloop van de les een gesprek aan met de desbetreffende persoon. Biodanza gaat ook over “de koe bij de horens vatten”, over assertiviteit, indien nodig de confrontatie aangaan. Biodanza moedigt je aan om in je kracht en identiteit te gaan staan en goed voor jezelf te zorgen.

Durf je die confrontatie niet aan, vraag dan je docent om erbij te zijn.

Na afloop een gesprek aangaan

Soms gebeurt er iets in een les dat je wel of niet fijn vindt. Dan kan het goed zijn na afloop van de les even iets te zeggen tegen de persoon waarmee je de oefening deed. Toen ik veel last van mijn schouders had, was er één medestudent, die steeds veel te hard aan mijn armen trok. Ik had dat een paar keer geprobeerd met gebaren aan te geven, maar dat werkte niet. Toen ben ik het gesprek eens aangegaan. Het was een heel lief mens, waar ik graag mee danste, maar het ging voor mij alleen steeds wat te wild. Na het gesprek hebben we vaak heerlijk gedanst.  De ander doet dingen soms onbewust en is dan blij met je feedback. Zo leer je beide iets nieuws.

Helpt dat niet

Dan stap je naar de docent. Je bespreekt na afloop of voor aanvang van een les wat er is gebeurd en wat je zelf al hebt ondernomen. De docent spreekt de desbetreffende persoon dan aan op het gedrag en kan ook oefeningen in de les brengen die de aandacht vestigt op het aangeven van grenzen en het zorgen voor jezelf.

Helpt dit allemaal niet, dan wordt de persoon uiteindelijk uit de groep gezet. Je kunt iemand bij wie je je niet veilig voelt ook mijden, wanneer je bijvoorbeeld in een eenmalige les, of op een feest of in een workshop bent. Uiteindelijk zal een hechte groep iemand, die zich steeds grensoverschrijdend gedraagt, vanzelf gaan mijden.

Veiligheid en overgave

Overgave is pas mogelijk wanneer je je veilig voelt. Het helpt om je in het proces wat vragen te stellen:

1. Hoe voel ik me Nu? Hoe voel ik me bij deze oefening, bij deze danspartner, in de groep, op dit moment?
2. Wat geloof ik over de werkelijkheid die ik Nu beleef? Wat betekent dat wat Nu gebeurt voor mij?
3. Hoe reageer ik op onveiligheid?  Wat doe ik meestal als ik me onveilig voel? Flink zijn, negeren, doorzetten, volhouden, vermijden, boos worden, vluchten, verstijven, terugtrekken, onderzoeken, aangaan, voelen, verdoven?
4. Hoe zou ik willen omgaan met onveiligheid?
5. Hoe zou ik bij Biodanza en in mijn leven willen zorgen voor mijn eigen veiligheid?

Vertrouwen in je eigen kracht

Het vertrouwen in je eigen kracht en vermogen om jezelf te beschermen is essentieel, niet alleen bij Biodanza, maar ook in je dagelijks leven. Bij Biodanza vind je een mogelijkheid dit in jezelf te onderzoeken, ermee te experimenteren en je innerlijke kracht en je vertrouwen daarin te ontwikkelen, zodat je die ook in je leven kunt gebruiken om je goed te voelen.

Soms zit de begrenzing in jezelf in de weg en dat is helemaal niet erg. Je vindt je vrijheid al doende....

Vivencia: Plezier, warmte en veiligheid

Biodanza is een beetje Paradijs op aarde. Een plek van zachtheid, warmte, veiligheid, liefde. Een omgeving die zegt: “Ja, jij mag er zijn!” Een plek waar je je goed genoeg voelt en plezier mag maken. Waar je zorgeloos mag genieten van wie je bent. En waar je tegelijk ook dit geschenk van vreugde voor een ander bent. We verlangen allemaal naar die veilige, warme en steunende plek. Soms zelfs zonder het te weten. Die plek waar je alles mag zijn . En alles mag voelen wat er werkelijk te voelen is. Waar je mag genieten van elkaars bestaan. Waar je je vrij kunt uiten. En toch, wanneer je het vindt die heerlijke mogelijkheid, zul je schrikken van je eigen aarzeling en zorg en verlegenheid. Gelukkig heelt liefde uiteindelijk alle wonden. Liefde went. Liefde went echt. Ze stelt je gerust. Net zolang tot je je weer met open hart in haar armen durft te storten. Een een zucht van verlichting slaat en weet

“Ik ben eindelijk weer thuis”.Dit paradijs vind je telkens weer in elkaars aanwezigheid, in diep gevoeld contact, in de ogen van degene die voor je staat. Je hoeft het alleen maar toe te staan. Om het te laten bestaan.

Aspecten van veiligheid in de Biodanzales (deel 7/ slot)

Een proces

Biodanza is een proces, het is niet iets dat je eventjes doet en “kunt”. Het is een transformatie proces waarin je het lichte en meest levende toelaat en waarin soms donkere aspecten belicht worden. Het is helend, leven gevend, transformeren en inspirerend. Het is als een reis met allerlei avonturen, langs hoogtes en diepten. Maar je eindigt steevast in het licht van de zon en de maan. Het is heel belangrijk dat je de tijd neemt voor dit proces. Jezelf tijd gunnen is misschien wel het allerbelangrijkste.

Biodanza is voor gezonde mensen

In principe is Biodanza geschikt voor geestelijk en lichamelijk gezonde mensen. Met sommige lichamelijke aandoeningen kun je heel goed Biodanza ervaren, dat moet je samen met een docent even onderzoeken. Bij ernstige psychische aandoeningen is Biodanza af te raden. Het zou geweldig zijn wanneer er psychiaters en psychologen zijn die zich specialiseren in Biodanza voor mensen met een psychische uitdaging, maar voor een gewone docent vind ik dat geen goed idee. Het vraagt een diepe kennis op een veel breder gebied dan de gemiddelde docent heeft. 

Wat in de les gebeurt blijft daar

Het bevordert de veiligheid wanneer je met je groep afspreekt dat wat er in de groep gebeurt ook in de groep blijft. Dat er buiten de groep niet gepraat wordt over mede dansers en de dingen die beleefd en gedeeld worden. Zo zijn er ook nooit “kijkers” in een groep. Je bent deelnemer of niet. Je kunt niet half meedoen met Biodanza.

Krassen in de ziel

Ieder mens heeft krassen in de ziel. Bezeerd-heden en beschadigingen opgelopen in het leven. Biodanza helpt steeds weer om over die oude krassen nieuwe ervaringen te leggen, helende, plezierige, herstellende, vreugdevolle, veilige, nieuwe ervaringen. Zo verzachten de oude krassen, transformeren ze, worden ze minder diep. Zo heel je op de zachtst mogelijke manier…

Anxiety is love's greatest killer. 

It makes others feel as you might when a drowning man holds on to you. 

You want to save him, but you know he will strangle you with his panic. 

- Anais Nin

Leven, dansen en liefhebben

Wat is het schitterend om mensen te zien leven en dansen. 

Bange mensen. 

Geblokkeerde mensen.

 Liefhebbende mensen. 

Verlichte mensen. 

Ongelukkige mensen. 

Aarzelende mensen. 

Zoekende mensen. 

Groeiende mensen. 

Vluchtende mensen. 

Gelukkige mensen. 

Bange mensen. 

Ze zijn allemaal even mooi. 

Het leven is geen ideaal. 

Het is wat het is. 

Het leven leven. 

En het leven geleefd zien worden. 

Grotere schoonheid is er niet. 

En wat is het heerlijk om daar liefde voor te kunnen voelen. 

En wat heb ik die liefde lief. 

Aspecten van veiligheid in de Biodanzales (deel 6)

Biodanza is zoveel meer dan "gewoon lekker dansen". Het is zo'n diep doordacht en doorvoeld en onderzocht systeem. Dat verdient het in kleine stapjes belicht te worden. 

Een deelronde

Soms houden we bij Biodanza een “deelronde”. Dan zitten we in een kring op de grond en delen we iets over onszelf. We doen dat een beetje op de indianen manier, alsof we een spreek symbool hebben. In die ronde kun je iets vertellen over jezelf, hoe je Biodanza ervaar en over hoe het Nu met je gaat. Er zijn een aantal “spelregels die helpen om deze ronde inspirerend en veilig te maken.

• Je spreekt in IK-taal, je praat alleen over jezelf en vanuit je gevoel
• Je vertelt geen “verhalen” maar deelt iets over wat nu in jou leeft
• Er spreekt steeds 1 persoon tegelijk, alle anderen luisteren en reageren niet
• De luisteraars zijn met al hun aandacht bij de spreker
• We geven elkaar geen adviezen, sussen niet, vergoeilijken niet, “redden” elkaar niet en geven geen commentaar
• We houden wat is gedeeld, binnen de groep en praten er na afloop niet over met anderen
• Je deelt vanuit je hart, misschien dingen die je juist heel spannend vindt om te delen, je geeft het zo het meest echte van jezelf
• De luisteraars kijken en luisteren met liefdevolle aandacht
• Je laat het bij de essentie, vertel geen eindeloze “en toen dit en toen dat” verhalen, zeg waar het echt om gaat
• Je neemt allemaal de verantwoordelijkheid voor je eigen welbevinden
• De docent faciliteert de deelronde

Een deelronde verbindt de groep op een andere manier en dat kan enorm bijdragen aan het gevoel van veiligheid in de groep.

Ik heb een boek geschreven over het deelproces in een cirkel. En alles communicatie aspecten die daarbij komen kijken. Het is nog niet uitgegeven, maar ik denk erover om het online te gaan verkopen. Communicatie in een cirkel is oud, helend en heel bijzonder. 

De Intimiteit bij Biodanza

De intimiteit is gebonden aan deze plaats en deze “spelregels”. Iemand zei ooit tegen me: “Biodanza is houwen (van) zonder trouwen. Je kunt genieten, contact maken, intimiteit toelaten, potentieel in jezelf opnieuw wakker maken en stimuleren, maar wel binnen die veilige ruimte. Er zitten geen consequenties aan vast. Wel is het schitterend wanneer je je opnieuw wakker gemaakte gevoelens en je vermogen om lief te hebben ook integreert in je leven, zo groei je als mens.

Mannen vinden andere dingen spannend dan vrouwen

Van mannen hoor ik dat ze dit bij Biodanza soms spannend vinden:

• Het is soms lastig als ik met een andere man ga dansen. Ik ben dat niet gewend, eerst voelde dat heel eng en gek, nu vind ik het fijn om me te verbinden met andere mannen.
• In het begin was ik bang dat ik zomaar op iedereen verliefd zou worden, nu is mijn hart meer open, zonder dat ik met iedereen ineens iets wil.
• Ik was bang dat ik een erectie zou krijgen als ik heel fijn danste met een vrouw of haar aanraakte, nu heb ik veel meer vertrouwen in mijn eigen reactie op vrouwen, en als het gebeurt, dan laat ik het gewoon voor wat er is, ik hoef er niets mee, trek me desnoods even terug, neem wat meer afstand
• Ik vind heel expressief dansen, of gezien worden in hoe ik beweeg eng
• Soms schrik ik van mijn eigen gevoel, oud zeer, emoties
• Soms schrik ik ook van mijn eigen uitbundigheid, verlangens, behoefte aan plezier en contact
• Ik vind het lastig om iemand te vragen, ik ben bang dat ik niet gevraagd word

Van vrouwen hoor ik dat ze dit bij Biodanza soms spannend vinden:

• Ik vond het eng om ook intiem te zijn met andere mannen, en niet alleen met mijn eigen man. Eerst dacht ik dat dat niet mocht, nu ontdek ik steeds meer dat het iets heel natuurlijks is en dat ik gewoon plezier kan hebben zonder dat ik “gevaar” loop
• Ik durfde in het begin niet zo goed mijn grenzen aan te geven, nu wel en daardoor heb ik veel meer plezier
• Ik vind heel expressief dansen, of gezien worden in hoe ik beweeg, eng
• In heb nooit geweten dat ik een vrouwenlijf mooi en prettig vind om te zien en te voelen, nu geniet ik ook meer van mijn eigen lichaam, doordat ik zie hoe mooi de andere vrouwen zijn als ze zich op hun gemak voelen
• Sommige mannen vind ik “eng”. Soms blijft dat zo, soms verandert dat ook. Ik vertrouw veel meer op mijn eigen kracht, durf meer te kiezen voor wat ik fijn vind
• Soms schrik ik van mijn eigen gevoel, oud zeer, emoties
• Soms schrik ik ook van mijn eigen uitbundigheid, verlangens, behoefte aan plezier en contact
• Ik vind het eng om mijn heupen echt vrij te bewegen
• Ik vind het lastig om iemand te vragen, ik ben bang dat ik niet gevraagd word

Doordat Biodanza met gevoelige aspecten werkt als: contact, nabijheid, intimiteit, zijn duidelijke afspraken en vertrouwen in je vermogen grenzen aan te geven essentieel om je veilig te voelen en zo te kunnen groeien.

Je eigen maat

Wanneer je langere tijd Biodanza beoefent, ontwikkel je je vermogen om je eigen maat te houden. Je voelt wat voor jou wel en niet goed is, je luistert daarnaar, je reageert daarop. Tegelijk verruim je je vermogen om te geven en te ontvangen op een heel natuurlijke manier. Altijd in contact met het meest echte in jou. En daar weet je precies wat je eigen maat is.

Veel danstechniek/ervaring

Ik heb gedanst vanaf mijn vierde jaar, vooral ballet. Maar ook jazzballet, stijldansen, Latijn, rock & roll, aerobics, beatballet enzovoort. In het Biodanza proces heb ik daar ook last van gehad. Ik was gewend te streven naar “mooi”, naar “goed”, techniek, “de vorm”. Bij Biodanza gaat het niet om techniek. Het gaat om je vermogen je authentiek en vrij uit te drukken. Nu in mijn eigen wekelijkse groepen zie ik ervaren dansers, wanneer ze onzeker zijn, vluchten in “de vorm”. Ze gaan pasjes doen, trucjes, technieken die ze kennen. Ze zoeken de hun bekende veiligheid op. Maar Biodanza nodigt uit tot vrijheid, tot expressie, tot natuurlijkheid. In het begin lijkt dat eng. Maar eigenlijk is er niets dat veiliger is dan die vrijheid. Toch merk ik steeds weer dat mijn innerlijke balletmeisje in mij af en toe de kop opsteekt en teveel haar best doet. Bij een buitenlandse leraar die ik erg bewonder, als ik inval voor een andere docent, in mijn eigen groep als ik een voor mij spannende oefening voordoe. Het blijft een uitdaging in Biodanza niet je best te doen, vooral niet je best te doen, de techniek te laten varen en oorspronkelijk, natuurlijk en echt te dansen.

Pina Bausch (danser en choreograaf)

"The Dancer believes that his art has something to say which cannot be expressed in words or in any other way than by dancing... there are times when the simple dignity of movement can fulfill the function of a volume of words. There are movements which impinge upon the nerves with a strength that is incomparable, for movement has power to stir the senses and emotions, unique in itself. This is the dancer's justification for being, and his reason for searching further for deeper aspects of his art." 

Doris Humphrey, 1937 

Aspecten van veiligheid in de Biodanzales (deel 5)

Ik ga weer verder met de aspecten van veiligheid die je in een Biodanza les kunt tegenkomen....

Kiezen en gekozen worden.

Kiezen en gekozen worden is een spannend aspect van Biodanza.

• Je kunt gekozen worden door iemand waarmee je niet wilt dansen: ga je dan die uitdaging aan, durf je nee te zeggen of zet je je er over heen?
• Je kunt niet gekozen door iemand waarmee je heel graag wilt dansen: voel je je dan afgewezen of neem jij dan initiatief?
• Soms wil je heel graag met iemand dansen en durf je dat niet rechtstreeks te vragen of te laten merken en dan ontdek je dat je steeds “toevallig” bij de ander in de buurt gaat dansen in de hoop dat die je zal vragen of uitnodigen. Maar wat houd je tegen om zelf initiatief te nemen?
• Soms heb je angst om niet gekozen te worden en over te blijven, niet gewild te zijn. Neem je dan zelf initiatief, of vind je dat te eng en blijf je toch afwachten?
• Soms wordt er een oefening voorgesteld die je wel zou willen doen maar dan alleen met iemand bij wie je je heel veilig voelt. Durf je daar duidelijk in te zijn? Wanneer je je niet veilig voelt bij de persoon die de oefening met je wil doen, kun je de oefening soms beter niet doen. Wanneer je je “eroverheen” zet, doet dat je soms meer schade dan goed. Je mag vragen en uitkomen voor wat je werkelijk voelt en wilt. Sommige mede dansers kunnen je echter enorm verrassen. Iemand tegen wie je weerstand voelt of waarover je een vooroordeel hebt kan verrassend prettig zijn om een oefening mee te doen. Het blijft een kwestie van experimenteren, opmerkzaam zijn en eerlijk zijn, naar je zelf en de ander.

Chemie.

Het is heel normaal dat je met de ene persoon een betere klik hebt dan met de ander. Soms heb je ook verschillende soort klikken met iedereen. Met de ene persoon kun je heerlijk kletsen, bij de andere persoon is het heel veilig om stil te zijn, met weer een ander kun je heel gemakkelijk een gezamenlijk ritme vinden, een ander is prettig om in de ogen te kijken en weer een ander voelt prettig om vast te houden of veel plezier mee te maken of heel expressief te zien. Bij sommige personen voel je heel veel aantrekkingskracht, bij anderen heel weinig. Je hoeft niet alles met iedereen te hebben. Accepteer het gewoon zoals het is. Het is geen punt als het geen punt is.

Kleine stapjes.

Wat betreft je ontwikkeling, het vrijer worden, het contact aangaan, het laten zien wie je bent en wat je wilt is het helemaal oké om kleine stapjes te zetten. Zet je innerlijke deur op een klein kiertje, Zet hier en daar wat voelsprietjes uit en kom tevoorschijn in kleine stapjes. En als je schrikt kun je altijd weer een stapje terug doen.

Als “stel” Biodanza doen.

Wanneer je met je levenspartner Biodanza doet in dezelfde groep, is dat een extra uitdaging. Zowel voor jezelf, als voor de groep. Hoe vrij durf je te zijn in het bijzijn van je partner? Hoeveel ruimte durf je elkaar te geven ten aanzien van contact, intimiteit en plezier ervaren met anderen? Dans je veel met elkaar of juist weinig? Hoe ga je om met je seksualiteit, naar elkaar en naar anderen? Het is belangrijk dat je je als stel wel goed afstemt op de groep, ook echt contact met anderen aangaat en niet te veel de veiligheid bij elkaar zoekt. Het is voor de groep niet fijn wanneer je enorm gaat staan zoenen in een les, maar het is voor jezelf soms niet fijn teveel in je hoofd te zitten en “op te letten”. Het blijft een extra uitdaging, waarbij afstemmen, fijngevoelig zijn, open staan voor de groep, elkaar de ruimte geven, allemaal belangrijk zijn.

Kussen, zoenen, tongzoenen.

In een Biodanza sessie worden wel eens kussen op de wang en soms in een gevorderde groep wel eens een kus op de mond uitgewisseld. Soms in een zeer gevorderde groep zoals in de docenten opleiding, wordt wel eens gezoend in een compacte groep. Het is belangrijk te beseffen dat dit laatste een zeer gedifferentieerde liefkozing is en dat dit niet betekent dat iedereen moet kussen en moet worden gekust. Zo’n kus ontstaat in de vervoering van aantrekkingskracht en dit “klopt” alleen wanneer het wederkerig en in feedback is met elkaar en met de groep. Bij de kus waarbij alles klopt is het de bedoeling dat men naar elkaar toekomt. Het stelen van een kus is ontoelaatbaar binnen Biodanza. In gevorderde wekelijkse groepen worden wel kussen op de wang uitgewisseld, tongzoenen is wat mij persoonlijk betreft meer iets dat buiten de Biodanza sessie hoort. Rolando zei “bij Biodanza kun je honger krijgen, je eet thuis”, en dat lijkt me een prima aanwijzing dat de sensualiteit en seksualiteit wel gewekt worden maar niet volledig wordt uitgeleefd in een sessie. Vooral bij de aanwezigheid van “paren” in een groep is het belangrijk hier zorgvuldig mee om te gaan. Biodanza is geen setting om je verliefdheid en verlangen vrij uit te leven. Het is essentieel dat je altijd in contact bent, met jezelf, de ander, de groep en het proces waarin je je met elkaar bevindt. Het is steeds de kunst te leren inter-persoonlijk contact te reguleren, afgestemd op je eigen behoeften en grenzen, in contact met de groep waar binnen je je bevindt.

Zoveel intimiteit.

Een leerling van me kwam eens naar me toe en zei dat ze in de Biodanza les meer intimiteit beleefde dan in haar dagelijkse leven en dat het haar verwarde. Dat aanbod van contact, nabijheid, aanraking, intimiteit kan inderdaad verwarrend zijn. In een les ben je soms intiemer met mensen dan je in je dagelijkse leven gewend bent, ook al ken je je medeleerlingen minder lang of minder goed. In je dagelijkse leven ben je misschien alleen zo close met mensen waarmee je een intieme relatie hebt, maar in de les doe je oefeningen met iedereen. Daardoor kun je in verwarring raken. We zijn zoveel vrije intimiteit niet gewend. Bij Biodanza horen spelregels, duidelijke afspraken, het is een veilige ruimte waar binnen je je kunt openen voor contact, maar dat contact is niet grenzeloos. Belangrijk is het dat je steeds heel goed blijft letten op je eigen gevoel. Je mag je fysiek ook weer terugtrekken, je mag grenzen aangeven, je kunt “ho” zeggen. Ga nooit over grenzen omdat je de ander wilt “sparen”. Eerlijkheid en echtheid zijn essentieel. Steeds afstemmen met jezelf en de ander in het moment is heel belangrijk.

En je relatie thuis dan?

Wanneer je een relatie hebt en alleen jij begint aan een transformatieproces, dan zal dat ook invloed hebben op je relatie. Soms wordt je je door Biodanza bewust van gemis. Dat kan pijnlijk en confronterend zijn. Soms wordt er iets in je wakker gemaakt… en wat doe je daar dan in je leven mee? Het is heel belangrijk dat je het ontdekte en geleerde kunt integreren in je leven, maar dat kan een heel proces zijn. Misschien wil de ander mee-leren-ontdekken, maar misschien is de ander ook bang of ongerust. Het is goed zo nu en dan een deelronde in je wekelijkse groep te doen en te delen wat er in jezelf allemaal gebeurt en welke impact dat heeft. In sommige gevallen is het aan te raden een therapeut te zoeken om dieper onderzoekswerk en heling mogelijk te maken. 

Seksuele voorkeur & geaardheid.

Biodanza heeft geen oordelen over je seksuele voorkeur en geaardheid. Groepen zijn gemengd. Er dansen heteroseksuele mannen en vrouwen, homoseksuele mannen en vrouwen, er kunnen transgenders, metroseksuelen (heteroseksuele mannen met vrouwelijke trekken), travestieten en androgyne personen mee dansen. Biodanza heeft geen "goed of fout", "natuurlijk of afwijkend" of andere oordelen over seksuele voorkeuren en geaardheid. Er wordt niet speciaal aandacht besteed aan wat je bent en hoe je zou moeten zijn. Het belangrijkste is veiligheid, respect, het zorg dragen voor elkaars veiligheid en ontwikkeling. Er zijn wel eens oefeningen speciaal voor mannen of speciaal voor mannen. De meeste docenten zullen bij een vrouwendans, iedereen uitnodigen die zich vrouw voelt en bij mannendansen, iedereen die zich man voelt. Er zijn dansen van Yang en Yin waarbij iedereen de meer mannelijke en vrouwelijke aspecten in zichzelf bewust kan worden en kan voelen. Mits je de groepsleden met respect benadert is iedereen bij Biodanza welkom. 

Veiligheid in de Biodanza les (deel 4)

Uit alle teksten over veiligheid blijkt wel een belangrijk focus punt van mij. 

Veiligheid. Voor mij een voorwaarde voor alle vormen van groei, bloei en heling. 

It felt love

How did the rose

Ever open its heart

And gave to this world

All its beauty?

It felt

The encouragement

Of light

Against its being.

Otherwise,

We all remain

Too frightened.

Uit:  “The Gift”

Poems by Hafiz The great Sufi master

Translations by Daniel Ladinsky

Een oefening wel of niet doen

In een Biodanza les moet je niets. Je wordt in een les (net als in het leven) voor uitdagingen gesteld: ga je ze wel of niet aan? De meeste oefeningen kan iedereen op zijn eigen manier doen. Soms voel je weerstand en weet je dat het toch goed is de oefening te doen, soms voel je weerstand en weet je dat het goed is een oefening niet te doen. Je wordt niet beoordeeld en je hoeft ook geen verantwoording af te leggen. Het is gezond om jezelf uit te dagen, het kan heerlijk zijn (en spannend) om je grenzen te verleggen, maar je moet je daarbij niet “verrekken”.  Een oefening per se doen en je “forceren” maakt soms dat je in een kramp schiet, in onzekerheid of in angst. Daardoor duurt het alleen maar langer voor je je weer kunt overgeven. Het is wèl goed om tijdens de hele les in de ruimte te blijven. Ook door te kijken, beleef je een oefening mee. Je kunt voor of na een les, altijd even naar de docent gaan om iets uit te leggen, Misschien over een lichamelijk probleem, of een emotionele pijn die ineens weer voelbaar wordt.

Je lijf respecteren

Warm goed op voor de meer actieve oefeningen. Als het goed is, zit dat ook in de les gebouwd. Bij actieve oefeningen, denk je aan zelfregulatie. Raak je buiten adem, neem dan wat gas terug en herstel even. Na een actieve oefening kun je even rondlopen of een slokje water drinken, maar je blijft wel in de lesruimte. Ook is het soms goed om jezelf na een oefening even aan te raken. Je legt een hand op je hart en/of op je buik. Je geeft jezelf even fysieke bevestiging, omhulling. Soms heb je behoefte aan een ander die je even vasthoudt. Soms wordt dat in de les gevraagd, soms kun je er ook zelf even om vragen.

Een fysiek probleem

Wanneer je een fysiek probleem hebt en niet alle of helemaal geen oefeningen mee kan doen, is het soms toch goed om in de les te zijn. Juist als je lijf uit balans is heb je de groep nodig. Je kunt altijd op een stoel of zelfs liggend even bij de groep zijn. Misschien kun je sommige oefeningen meedoen (strelingen, ontmoetingen, oogcontact, een deelronde…) en ook door er te zijn en te kijken ben je bij de groep. Wees een beetje creatief in het oplossen van dit soort ongemakken. Docenten kunnen je daar heel goed bij helpen. Soms is het juist nodig verbonden te blijven met je wekelijkse groep, en soms juist niet. Voel wat je nodig hebt, er zijn vaak oplossingen voor je behoeften.

Ervaringen: 

Ooit was ik in een workshop over Inner dance (geen Biodanza). Daar danste we emoties. Vreugde, boosheid, verdriet en nog iets. Daar was een zwaar spastische vrouw. Ze koos boosheid. Ze kon maar nauwelijks bewegen. Ik heb nog nooit in mijn leven boosheid zo schitterend zien dansen. Ik stond met tranen in mijn ogen te kijken.

Tijdens de Didactische opleiding van Biodanza in Frankrijk leerde ik een docent kennen die in een rolstoel zat. Ze kon één arm en haar bovenlijf wat bewegen. Ze had ook weinig controle over de spieren in haar gezicht. Maar met wat ze had kon ze alles uitdrukken. Als ik met haar danste vergat ik "de handicap" en waren we gewoon helemaal in de dans. Ze leerde me dat je het leven altijd kunt dansen, hoe dan ook, en met wat je hebt. 

Compacte groep

In een oefening die we een compacte groep noemen (alle deelnemers staan vlak bij elkaar), kun je ervoor kiezen in het midden te zijn, of juist wat meer aan de buitenrand. Voel wat bij jou past op dat moment en luister daarnaar. Je kunt beter aan de rand van de groep je prettig voelen, dan je er midden in gooien en je benauwd, beklemd, of overweldigd voelen. Voel je je tijdens een compacte groep, waarbij je in het midden staat, ineens niet meer prettig daar, stap dan heel zacht en vloeiend wat meer naar de buitenrand. Dat mag. Je mag veranderen. Je behoeften veranderen, je went aan elkaar, je wordt vrijer. Ieder moment is het weer anders, blijf in het moment voelen wat goed voor je is.

Jezelf  “zien” dansen

Omgaan met je innerlijke criticus is soms best lastig. Niet te streng zijn tegen jezelf over dat je zo streng bent tegen jezelf helpt. Erken dat je mogelijk ooit bent uitgelachen, afgekeurd, veroordeeld. Sommige mensen hebben veel gedanst in de vorm van bijvoorbeeld ballet of stijldansen, daar werd je constant bekeken en beoordeeld. Daar was het belangrijk dat het GOED ging. Het kan lastig zijn die oordelende blik los te laten en nu bij Biodanza in het Hier & Nu in de dans te zijn zonder oordelen. Een beetje zacht en vriendelijk zijn helpt. Of je nu vanuit verlegenheid teveel op jezelf let, of vanuit oude danservaringen.

“If you judge people, you have no time to love them.”  Mother Teresa

Experimenteren

Zie een Biodanza sessie als een speeltuin, een atelier, een experiment. Het gaat niet om presteren, verbeteren, veranderen. Het gaat om ervaren, spelen, plezier maken, je open stellen voor contact, in beweging komen. Je bewegingen worden niet beoordeeld of geanalyseerd. Je kunt dus zonder consequenties ervaren hoe het is je te bewegen zonder prestatiedrang.

In een groep is het heel normaal dat niet iedereen je ligt.

Dwing jezelf niet met iedereen te moeten dansen. Sommige mensen liggen je wel en voelen goed, ruiken goed, dansen prettig, daar heb je een klik mee. Met andere niet. Soms duurt het wat langer voor je met die mensen gaat dansen. Soms voelt iemand wanneer je je ogen gesloten hebt ineens wel goed, of juist weer niet. Sommige mensen matchen gewoon niet met je. Dat is normaal, Biodanza is net als het echte leven. Je komt er alles tegen, je voorkeuren, je vooroordelen, je afkeren… Je kunt er mee zijn en ermee experimenteren.

Jezelf soms uitdagen

Soms is het een uitdaging eens te dansen met iemand die je spannend vindt, of waar je een oordeel over hebt. Soms is het goed dat juist niet te doen. Soms is het goed om “nee” te zeggen tegen een oefening en even aan de kant te gaan zitten, soms is het goed een uitdaging die je de bibbers bezorgt juist wel te doen. Biodanza is als het leven. Soms is het moedigste dat je kunt doen “ja” zeggen, en soms is het moedigste dat je kunt doen “nee” zeggen.

Veiligheid in de Biodanza les (deel 3)

Een vervolg op de teksten over veiligheid.

In Biodanza bestaan veel contact oefeningen, die vragen om extra aandacht voor veiligheid. Zo kan iedere deelnemer helen en langzamerhand weer vitaal, compleet, spontaan, levendig en open voor contact worden. Dit werkt door in je dagelijks leven.

Aanraking

Contact maken doe je altijd in feedback. Eerst raak je de ander heel voorzichtig aan. Voel je van de ander een non-verbaal “ja”, en dan kun je meer contact maken. Je kunt bij aanrakings-oefeningen ook met je handen aangeven of je steviger aangeraakt wilt worden of juist lichter, zachter. Dat doe je door het met je eigen handen over de handen van de ander (zonder woorden) voor te doen. Je kunt de handen van een ander ook weghalen van een plek die je niet wilt delen, dat is altijd helemaal oké om te doen. Niemand weet wat de aanrakingsgeschiedenis van de ander is, en het is belangrijk dat Biodanza helpt die te helen, te herstellen. Daarvoor is veiligheid essentieel.

Strelingsoefeningen

Strelingen zijn belangrijk bij Biodanza. Rolando zei: “wanneer je kunt strelen, kun je liefhebben”. Een streling hoort vol affectiviteit te zijn, veilig, aandachtig, teder, onschuldig. Je geeft een streling met alle liefde, voorzichtigheid en zachtheid die je in je hebt. Je streelt het meest kostbare dat er bestaat, een ander mens. Strelingen geef je altijd met de vlakke hand. Je streelt alleen het deel dat wordt aangegeven in de oefening. (de handen, de haren, de rug, enzovoort) Zo is het voor de ontvanger heel duidelijk en veilig en kan die zich overgeven aan de oefening, zonder waakzaam te hoeven zijn en te denken: “help, wat gaat er nu weer gebeuren”? Niet masseren of kriebelen, alleen met de vlakke hand en met al je aandacht een rustige streling geven.

“It's not how much we give but how much love we put into giving.” 

― Mother Teresa

Ontmoetingen

Ontmoetingen komen voor in iedere Biodanza les, ze vormen een essentieel onderdeel van de lessen. De meest voorkomende oefening is die van de ontmoeting van de handen en de ogen. Ook daarbij is aandachtigheid en fijngevoeligheid essentieel. Bij een ontmoeting begin je met het maken van oogcontact. Dan reik je naar elkaars handen en dan loop je naar elkaar toe. Dan pak je elkaars handen en kom je zo dichtbij als goed voelt. Soms is er een omhelzing, soms houd je alleen de handen vast.  Je benadert elkaar nooit van achteren, omdat je dan niet kunt zien of de ander je wil ontmoeten. Om de ontmoeting af te ronden, neem je weer wat afstand, je maakt je los uit de eventuele omhelzing en stapt wat achteruit. Met handen en ogen neem je afscheid en dan draai je je een beetje opzij weg, zodat je iemand niet de rug, maar meer je zijde toekeert, dat is wat geleidelijker. Eventueel leg je even je handen op je hart en sluit je even je ogen, tot je klaar bent voor een nieuwe ontmoeting. Wil je even geen ontmoetingen, dan houd je je ogen gesloten en sta je even zo met je handen op je hart. Dan weten de andere deelnemers dat deze persoon is even niet open is voor een ontmoeting.

Een kus(je)

Soms worden er in Biodanza lessen wel eens spontane kussen gegeven. Meestal is dat een spontane kus op de wang. Dat gebeurt ook steeds in feedback. De ene persoon biedt de ander de wang aan, de ander kust die dan zachtjes. Dan kun je jouw wang aanbieden en kust de ander jou op de wang. Een kus wordt nooit opgedrongen. Soms, als je iemand een kus wilt geven, kun je dichterbij komen. Als de ander geen wang aanbiedt, geef je geen kus. Zo blijft het veilig en plezierig voor iedereen. Kussen is alleen leuk als het wederzijds is.

Aangeven wat je niet wilt, maar ook aangeven wat je wel wilt! Met wie doe je een oefening?

Laten zien wat je graag wilt, waarnaar je verlangt kan heel spannend zijn. Afstappen op degene waar je graag mee wilt dansen kan heel bloot voelen. Iedereen ziet waar jouw voorkeur naar uitgaat. Toch is het enorm verruimend om dat wel te doen. Je mag verlangen, je mag willen, je mag je kans pakken en een oefening met degene doen naar wie je hart op dat moment uitgaat. Soms is er een oefening die je wel wilt doen, maar alleen met iemand waarbij je je erg op je gemak voelt. Luister dan naar je eigen behoefte. Een spannende oefening doen met een persoon waarbij je je niet op je gemak voelt, kan te spannend worden. Dat is zonde van de ervaring. Misschien vind je de hele oefening dan niet fijn meer, alleen door die ervaring. Doe een oefening eventueel niet als er niet iemand is waarmee je je op je gemak voelt. Soms is dat beter. Vergeet niet dat mensen met wie je nooit danst, verrassend fijn kunnen zijn om mee te dansen! Laat je zo nu en dan dus ook verrassen.

Na een spannende oefening, wanneer je iets emotioneels hebt ervaren of je jezelf hebt uitgedaagd kun je iemand om een omhelzing vragen. Vaak stelt een docent dat ook voor. Je kunt altijd afstappen op een persoon en non-verbaal om een omhelzing vragen. Even ontvangen worden, vastgehouden worden, een veilige omhulling zoeken.

Na de oefening elkaar even non-verbaal bedanken, bevestigen, afscheid nemen

Loop na een oefening niet zomaar weg bij iemand. Neem altijd even non-verbaal afscheid. Geef even erkenning voor wat je samen hebt beleefd. Dat kan een knikje zijn, de handen even drukken, een knipoog, een kus, een omhelzing, een glimlach, een handkus, het leggen van je hand op je hart. Wat bij jou past, in dat moment.

“Let us always meet each other with a smile, 

for the smile is the beginning of love.”  - Mother Teresa

Wordt vervolgd...

Veiligheid in de wekelijkse Biodanza les (deel 2)

Bij de afbeelding:
Het nieuwe "Biodanza veiligheidskeurmerk". Hier ben je veilig. Bio-centrisch gebied. Iedereen is vóór je. Je wordt voorzichtig aangeraakt. Je mag groeien in je eigen tempo. Spontaniteit wordt aangemoedigd. Eigenheid is gewenst. Verlegenheid is welkom. Emoties mogen er zijn. Gebied vol positieve eco-factoren. 

Grenzen ontdekken bij jezelf ten aanzien van de 5 lijnen

Het is mogelijk dat je in jezelf grenzen, angsten en blokkades tegenkomt ten aanzien van één of meer van de 5 lijnen. Hoe is het met jouw vitaliteit, affectiviteit, creativiteit, seksualiteit, transcendentie? Het is waardevol dit bij jezelf te onderzoeken. Aandachtig te voelen tijdens de les wat er in je omgaat, het te bespreken met de docent, na te gaan hoe je in je leven bent omgegaan met die desbetreffende lijn van potentie in jezelf.

Hygiëne

Voor mij persoonlijk zijn geuren heel krachtig. Ik voel me veiliger bij frisse schoon ruikende mensen. Het kan zijn dat iemand die sterk ruikt, erg zweet of uit zijn of haar adem ruikt, weerstand bij je oproept. Dat is heel natuurlijk. Biologisch gezien zijn we ook gewoon “dieren” en is geur essentieel in het bepalen bij wie je je goed voelt en bij wie niet. Echter, hoe meer je danst, hoe meer ruimte je krijgt over het algemeen voor mensen waar je vroeger veel moeite mee had. Toch zit daar wel een grens aan en dat is helemaal oké. Voor jezelf en de mensen om je heen is het heerlijk wanneer je goed voor jezelf zorgt. Lekker schoon, verzorgd, heerlijk geurend en met een frisse adem ben je veel gemakkelijker benaderbaar. En een goede hygiëne is ook een aspect van vitaliteit. Het komt veel voor dat net beginnende dansers meer zweten en sterker ruiken, dat kan te maken hebben met onveiligheid en angst. Meestal vermindert dat naarmate men langer danst en naarmate men zich veiliger voelt en de groep integreert. Sommige mensen nemen een handdoek mee, om zweet even af te drogen, ook zijn er mensen die een schoon shirt meenemen en dat na de actieve oefeningen aantrekken.  Voor je naar de les gaat even lekker douchen en je omkleden kan een fijne voorbereiding zijn voor een les. Je spoelt de dag even van je af en maakt je klaar voor de dans en de ontmoetingen. Wanneer iemand echt niet schoon is en wanneer dat niet in het transformatieproces van Biodanza verandert, kan de docent een deelnemer daarop aanspreken (op een liefdevolle manier). De docent nodigt de deelnemer dan uit zichzelf beter te verzorgen en zo ook gemakkelijker benaderbaar te worden voor contact.

Happy, happy

Biodanza is geen ideale wereld die altijd leuk, blij en happy, happy is. Je komt van alles in jezelf en bij de anderen tegen en dat is juist prachtig. We focussen wel steeds op het licht: de ingang is het lichte, de vreugde, de schoonheid en de liefde. Toch moet je soms eerst door wat duister om dat nieuwe licht binnen te laten. Het is belangrijk je wel te laten inspireren door het licht en de vreugde, je mee te laten nemen, maar niet tegen je eigen gevoel in te gaan. Soms ben je even niet happy, of heb je geen zin om te lachen. Dat is helemaal oké, laat het er gewoon even zijn. Toestemming doet het meestal smelten als sneeuw voor de zon. 

Omgaan met de eigen opkomende emoties, blokkades, oud zeer.

Emoties mogen er gewoon zijn. Verdriet, blijheid, ontroering, verwondering en plezier. Je kunt het gewoon even laten gaan. Je kunt er met alle aandacht in jezelf bij zijn, het doorvoelen, het laten stromen, zonder dat het geanalyseerd, begrepen, omgezet of verandert hoeft te worden. 

Gedachte van Sas in haar opleiding

De weg naar binnen is eigenlijk jezelf uitdrukken; naar buiten komen. Wanneer je jezelf laat zien aan anderen, laat je jezelf ook zien aan jezelf. Je hoeft niets anders te doen, dan te stoppen jezelf te stoppen.

Omgaan met de emoties van anderen

Ook de emoties van anderen kun je er gewoon laten zijn. Als deelnemer hoef je niemand te “redden”. Soms is aandacht wel steunend, soms juist niet. Het is belangrijk dat je de ander eerst zelf de ruimte en het vertrouwen geeft om het gevoel zelf te dragen. Daarna kun je eventueel wat nabijheid geven. De ander kan die nabijheid zelf opzoeken, wacht dat gewoon even af. In een deelronde wordt soms ook duidelijk wat een ander nodig heeft. Het is maar de vraag of troost altijd het meest helend is. Soms is ruimte voor het gevoelde gevoel belangrijker. Soms is vertrouwen geven (dat de ander zelf sterk genoeg is) belangrijker. Soms is er troost en steun nodig. Ook helpt het je wanneer je niet te snel de emoties van de ander analyseert of ze een betekenis geeft. Je kunt ze gewoon zien als een stromend gevoel. Het is ook een kunst bij jezelf te blijven wanneer iemand naast je veel emoties ervaart of uit.

Iedereen heeft andere behoeften ten aanzien van nabijheid

De behoefte aan nabijheid verandert in de tijd dat je Biodanza beoefent en kan ook per les verschillen. Soms wil je ruimte en los zijn, soms wil je nabijheid en verbonden zijn. Soms ben je in de war over wat je wilt. Respecteer je eigen behoefte en die van anderen. Om dat te kunnen opmerken is het belangrijk dat je aandachtig bent en fijngevoelig. Aandachtigheid is misschien wel de beste manier om op te merken wat er in en om je heen gebeurt en gevraagd wordt. Ga niet tegen jezelf of de ander in.

Het is de uitdaging om heel fijne en subtiele signalen te leren lezen in jezelf en bij de ander.

Door Biodanza wordt je gevoeliger voor non-verbale signalen. Een gevorderde Biodancero (iemand die Biodanza beoefend) is zowel vrijer als fijngevoeliger en aandachtiger. Je wordt vrijer van geest en tegelijk gevoeliger voor de beleving en de behoefte van de ander. Het is niet zo dat je als gevorderde Biodancero simpelweg meer durft en doet. Je ontdekt ook hoe kostbaar de ander is en hoe je die met aandacht, tederheid en respect kunt benaderen. Bij alle oefeningen waarin je in contact bent is het belangrijk die subtiele signalen van elkaar te leren lezen. Hoe meer de ander zich aan je overgeeft, hoe meer aandacht, tederheid en zorgvuldigheid er van je gevraagd wordt.

Het gaat om geven en ontvangen, nooit om pakken en nemen

Bij Biodanza gaat het altijd over geven en ontvangen. Het gaat nooit over pakken, nemen en grijpen. De essentie is vrijwilligheid. Je wordt uitgenodigd, maar nooit gedwongen of geforceerd. Zo is het ook in het maken van ieder soort contact en bij aanrakingen. De ontvanger heeft steeds de leiding daarin. De gever nodigt uit, de ontvanger geeft zich al dan niet. De gever geeft, maar neemt niet. De ontvanger ontvangt, maar neemt ook niet.

Wordt vervolgd....