Vervolg van: contact, liefkozing en streling
Overgave
Mijn eindscriptie voor de opleiding schreef ik over
“overgave”; de kunst van het vinden van voldoende vertrouwen om het wonder dat
dit moment is te omarmen, het wonder van dit moment in de ogen te kijken, het
toe te laten, er “ja” tegen te zeggen, erin mee te gaan. In Biodanza is het
vermogen tot overgave essentieel. Overgave is cruciaal om het huidige moment te
kunnen ervaren, het huidige moment waarin je “in Vivencia” kunt zijn en contact
toe kunt laten.
Ons vermogen tot overgave zie ik als een mysterie. Het is
nooit helemaal te doorgronden, het is niet met de wil te sturen, wilskracht
speelt geen rol, je kunt het niet analyseren of forceren.
Wat maakt dan dat je je het ene moment wel overgeeft en het
andere niet? Ik zie het als een wonder, misschien als een soort geboorte.
Overgave zorgt ervoor dat je in dit moment iets geboren laat worden, iets laat
ontstaan, iets nieuws, iets dat je nog niet kent, iets dat uniek is. Misschien
maakt overgave dat je “zelf” op dit moment opnieuw geboren wordt.
Als ik het ervaar of zie bij anderen ontroert het me steeds
weer hevig. Overgave heeft iets heiligs, iets dat kostbaar en kwetsbaar is,
iets om te koesteren en te beschermen.
Overgave is niet af te dwingen. Je kunt enkel de
mogelijkheid creëren, de voorwaarden scheppen, het niet in de weg staan, het
niet tegenwerken.
Als het gebeurt, als overgave plaats vindt, is het telkens
weer een wonder. Het leven “leeft” dan, een moment ontvouwt zich, een hart
opent zich, iets nieuws wordt toegestaan geboren te worden. Het mysterie dat het leven is, wordt zichtbaar en
voelbaar.
Wat maakt dat iemand in een Biodanza les de moed vindt in
het Hier & Nu te komen, contact te maken, de muziek werkelijk te voelen,
aan te raken en aangeraakt te worden, vanuit de eigen oorsprong te bewegen,
verbinding te ervaren, op te lossen, te voelen wat er NU is….?
Wat gebeurt er vlak voor het moment dat iemand “ja” zegt
tegen dat wat zich aandient? De overgave lijkt een wonder, maar misschien
gebeurt het wonder al vlak voor het zichtbaar en voelbaar wordt.
Voor mij draait in een Biodanza les alles om dat vermogen tot
overgave. Als docent is het de kunst facilitator te zijn van dit proces. Je
bent als een vroedvrouw; iedere Biodanza les is een soort geboorte. Je schept
de mogelijkheid iets geboren te laten worden. Je kunt een bevalling niet
opwekken, je kunt alleen de omstandigheden ideaal maken, je eigen vermogen tot
overgave ontwikkelen en wachten op het wonder, klaar zijn als het zover is. Als
docent is het de kunst “to hold the space”, er te ZIJN, aandacht te hebben. Een
Vivencia te creëren die mensen uitnodigt in het Hier & Nu te komen.
The teacher doesn't teach, not really. The teacher offers stimulation and ways in which the person
can educate himself or herself. At best the teacher wakes up that person and makes a person
hungry.
Unknown
De voorwaarden die in een les belangrijk zijn:
- Vrijheid: het gevoel dat je niets moet, dat wat je ook doet of voelt er mag zijn.
- Toestemming: het gevoel dat je mag zijn zoals je bent, dat emoties mogen stromen en niet ingedamd of verborgen hoeven te worden, maar ook niet opgewekt hoeven te worden.
- Waarachtigheid van de docent.
- Ideale omstandigheden die helpen om in Vivencia te komen: een fijne ruimte, warmte, een goede muziekinstallatie, mooie muziek, de juiste opbouw van een les en ook van de opeenvolgende lessen, veiligheid.
- Een veilige groep.
- Een omgeving die “ja” zegt.
- Innerlijke ontspanning.
- In het NU zijn.
Voorbeelden van
overgave
- Muziek echt binnenlaten & voelen, je erdoor laten raken
- Ontspanning (in alle vormen)
- Volledige ademhaling
- Een zucht soms
- Iemand echt aanraken.
- Een aanraking werkelijk toelaten.
- Verbondenheid gewaar worden.
- Oog contact, werkelijk oogcontact.
- Inspiratie bewust worden (het moment vlak voor de inspiratie tot je komt).
- Creativiteit mogelijk maken – toestaan dat er iets door jou vorm krijgt.
- Een inzicht dat ineens doorbreekt.
Mindfulness
Mindfulness en Biodanza passen mijns inziens goed bij
elkaar. Beide nodigen ze je uit te zijn met wat is. Mindfulness kun je
omschrijven als juiste indachtigheid of bewustzijn of aandachtstraining.
Het is een van oorsprong boeddhistische vorm van meditatie waarin je je op een
niet-reactieve manier bewust bent van de fysieke en geestelijke sensaties en
situaties van het moment. Je leert een zachtmoedige relatie aan te gaan met wat
zich nu aanbiedt. Je ontwikkelt bewuste aandacht en een levenshouding die zich
kenmerkt door acceptatie van onvermijdelijke negatieve en positieve ervaringen:
aanvaarding.
- Thich Nath Han, een Vietnamese monnik heeft veel gedaan om Mindfulness voor een groot publiek bekend en toepasbaar te maken.
- De Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn, Emeritus Hoogleraar aan de University of Massachusetts Medical School heeft als eerste het begrip Mindfulness uit zijn boeddhistische context gehaald en een acht weken durende training ontwikkeld, Mindfulness based stress reduction. Hij heeft de basis gelegd voor het gebruik van Mindfulness door artsen en/of psychotherapeuten in de Verenigde Staten en Europa. MBSR, in het Nederlands ook wel aandachttraining genoemd, wordt door therapeuten gebruikt ter bestrijding van piekeren, depressie of burn-out. Kabat-Zinn heeft zich bij de ontwikkeling van zijn methode laten inspireren door de praktijk van Zen.
Heartfulness is een vorm Mindfulness die nog dichter bij
Biodanza ligt. Het is mindfulness met hoofd en hart; aandachtigheid met
compassie. Niet alleen denken (en omgaan met het vele denken), ook voelen,
lichamelijk en mentaal. Mindfulness is het onvoorwaardelijk leren accepteren
van alles wat zich in ieder moment manifesteert. Compassie gaat een stap
verder. Het nodigt je uit alles wat er is te omarmen, met liefde ontvangen.
Compassie begint bij jezelf: zelfcompassie.
Ik heb net een boekje geschreven MOOIE MOEITELOZE MINDFULNESS. Met korte teksten die je uitnodigen tot een heel lichamelijke, smeuiige, lichte vorm van mindfulness in je dagelijks leven. Meer een Biodanza-achtige mindfulness. (Uitgeverij de Zaak)
“Until he extends the circle of his compassion to all living
things,
man will not himself find peace.”
Albert Schweitzer
Er zijn veel Biodanzadocenten die naast Biodanza ook vormen
van Meditatie beoefenen (waaronder Mindfulness). Mindfulness versterkt en
verdiept je vermogen om in Vivencia (het beleefde moment) te zijn. Mindfulness
helpt ook om aandachtig om te gaan met deelnemers, met de dingen die zich
aandienen in een les, om te kunnen ontspannen en op een waarachtige manier les
te kunnen geven. Je ontwikkelt een accepterende open levenshouding en die
houding ondersteunt alles dat je met Biodanza kunt creëren.
In deelnemersgroepen ontdek ik dat mensen die Mindfulness
(of een andere vorm van meditatie) beoefenen, Biodanza heel snel “begrijpen” en
zich gemakkelijker in het moment kunnen overgeven aan wat is.
