Transformeren kun je leren

Biodanza zet een transformatieproces in gang. Je komt dingen tegen waarvan je kunt leren, die je kunt onderzoeken. Wat er op je af komt bij zo’n proces is niet altijd “leuk”. Het is de kunst te zijn bij dat wat er gebeurt en het te gebruiken ten gunste van je groei en ontwikkeling. Dat vraagt moed, aandachtigheid, zelfonderzoek, soms confrontatie en soms benieuwt afwachten. Biodanza is voor mensen die hun leven willen en durven te veranderen. 

Carolina Churba (Biodanza lerares uit Zuid-Afrika) zegt vaak: Wees gewaarschuwd: Biodanza kan je leven veranderen, Biodanza zál je leven veranderen. 

Biodanza heeft duidelijk twee kanten, het is leuk, fijn, een feest om te doen én het werkt krachtig transformerend.

Transformatie stadia

Net als in een relatie zijn er stadia in het transformatieproces dat Biodanza biedt.

1.    Het begint met de verliefdheid, de passie – je bent vol van Biodanza, je vindt het leuk en fijn, en geniet ervan.

2.    Dan komt de vruchtbare periode – er ontstaat iets nieuws door het beoefenen van Biodanza, dat heeft ook veel met creativiteit te maken.

3.    Dan komt het laatste stadium; de liefde – Liefde is iets heel anders dan verliefdheid. Bij verliefdheid zie je alleen dat wat je fijn en leuk en mooi vind. In dit derde stadium leer je lief te hebben, niet alleen dat wat gemakkelijk en fijn is, maar ook de minder gemakkelijke, pijnlijke, confronterende, schaduw aspecten. Wanneer je dit stadium ingaat, bestendig je alles dat je hebt geheeld en geleerd en groei je meer in de diepte van jezelf.

Accepteren wat is

Uiteindelijk leer je door Biodanza ook om meer te accepteren, meer te kunnen omarmen, meer te kunnen bevatten, omvatten. Je geest wordt ruimer, je oude overtuigingen worden herzien, ze verruimen en verbreden zich. Na jaren Biodanza kun je houden van dingen die je vroeger angstig maakte, lach je om dingen waar je je vroeger druk om maakte en geniet je van dingen die je vroeger voor onmogelijk hield. Je wordt vrijer van geest en ruimer van hart. En dat maakt je hele leven mooier. Je ontdekt dat je van anderen alleen kunt accepteren wat je van jezelf kunt accepteren. In die zin helpt Biodanza je om jezelf en het leven om je heen te omarmen, er “ja” tegen te zeggen, in vol vertrouwen.

Citaat uit de film Choclat

We kunnen onze goedheid niet afmeten aan wat we niet doen, aan wat we ons ontzeggen, wat we weerstaan, aan wie we buitensluiten. Ik denk dat we onze goedheid moeten afmeten aan wat we omarmen, aan wat we scheppen en aan wie we verwelkomen….

Gladde zee

Op een gladde zee leer je niet varen, juist in de spannende weersomstandigheden kun je je zeemanskunsten ontwikkelen. Zo is het ook in het leven. Als er niets gebeurt, kun je niets ontdekken en niets leren. De dingen die gebeuren en je uitdagen, de vergissingen, de confrontaties, de onverwachte gebeurtenissen, dagen je uit. De rafelige randen, je vergissingen, het gestuntel, het zoeken, het schrikken, het vluchten en weer opkrabbelen, maken een leven zo schitterend en echt.

Veilige baarmoeder

Biodanza is geen veilige baarmoeder waar alles perfect is afgestemd op jouw behoeften. Veiligheid is essentieel, en een docent zal er alles aan doen om zoveel mogelijk veiligheid te creëren. Maar de diepste en meest krachtige veiligheid zit in jou zelf. Jij leert die zelf te creëren. En dan kun je je overal veilig voelen. In Biodanza, maar ook daar buiten, is dat een enorme rijkdom.

Drie keer doen, dan nadenken

Rolando zei vaak: “We denken teveel na. We zijn gewend eerst drie keer na te denken voor we iets doen”. Maar misschien is een andere strategie een veel beter idee: doe Biodanza eerst drie keer en ga dan pas nadenken. Ik zeg dit vaak tegen nieuwe deelnemers en het helpt ze vaak om over de eerste aarzeling heen te komen. En na drie keer weten ze wel of Biodanza bij ze past en of ze het proces aan willen gaan.

Dance first.  

Think later.  

It's the natural order.  

- Samuel Beckett

Gedrag van de ander

Oordeel niet te snel. Plak niet te snel een etiket op het gedrag van een ander. Je weet nooit precies welke wereld er schuilgaat achter dat gedrag. Je weet nooit precies wat het betekent, hoe het is ontstaan, waar het uit ontsprongen is. Onderzoek of je je oordeel een tijdje kunt uitstellen. Word je gewaar van wat het gedrag van de ander bij jou oproept. Gebruik het als een spiegel. Ga na welke betekenissen je er aan geeft. Welke emotie komt bij je op? Op deze manier wordt de groep waarin je danst een levende spiegel, waarin je jezelf kunt zien en kunt ontdekken.

Mannen en vrouwen

Mannen en vrouwen die samen dansen zijn bijzonder en kwetsbaar. Bij Biodanza werk je met gevoelig materiaal. Er spelen zoveel aspecten mee. We leren als vrouwen van andere vrouwen en als mannen van andere mannen, maar juist ook de dansen tussen man en vrouw zijn heel belangrijk. Voor vrouwen is er niets fijner dan te dansen in een groep met fijngevoelige, liefdevolle, vrije, open, emotioneel beschikbare mannen. Dat is een geweldige voedingsbodem voor vrouwen om bij open te bloeien, bij te helen. Het zorgt ervoor dat de groep een veilige haven is. Maar omgekeerd is ook het geval. Fijngevoelige, liefdevolle, vrije, open, emotioneel beschikbare vrouwen zijn net zo belangrijk voor de ontwikkeling van mannen. We helpen elkaar te helen, te openen, te transformeren, emotioneel weer gezond te worden. En onze eigen gezondheid stimuleert vanzelf die van anderen. Dat is zo prachtig aan Biodanza.

Luisteren naar wat je diep van binnen wilt

Hoe vaak doe je in je leven dingen die je eigenlijk niet wilt? Hoe vaak doe je in je leven dingen niet, die je eigenlijk wel wilt? Bij Biodanza kun je hiermee experimenteren. Je wordt steeds uitgenodigd te luisteren naar je eigen wensen, verlangens en behoeften. Soms volg je je innerlijk signalen, en soms negeer je ze. Je ontdekt dan wat dat met je doet en kunt het een volgende keer anders doen. In de les leer je naar die innerlijke feedback te luisteren en ernaar te leven. In je leven kun je dat vervolgens ook integreren. Zo wordt je echter, authentieker en gelukkiger. En een heerlijk gevolg is dat je je veel veiliger zal voelen. Want dat innerlijk kompas heb je niet voor niets. Het is de bedoeling dat je op je eigen authentieke koers blijft, maar daarvoor is het nodig te luisteren, te luisteren, te luisteren en ernaar te leven.

Verlangens

Verlangens kunnen je soms bang maken. De hevigheid ervan geeft je soms een gevoel van onveiligheid. Hoe kan ik meegaan met mijn verlangens? Als ik de teugels laat vieren is er geen houden meer aan. Je vertrouwt je verlangens misschien niet. Maar het probleem is niet je verlangen. Het probleem is dat je verlangens te klein zijn. Misschien verlang je naar aanraking, naar contact met iemand in de groep, naar mooi te zijn, naar wat dan ook. Meestal zit in het aan de oppervlakte drijvende verlangen een dieper verlangen. De aanraking wijst je de weg naar een dieper verlangen… van veiligheid, van contact, van aanwezig durven zijn. Het contact met iemand in de groep is de verpakking van een dieper verlangen, een behoefte je goed genoeg te voelen, er te mogen zijn, liefde te kunnen geven en ontvangen. Veel van onze verlangens zijn poorten naar diepere heel waarachtige verlangens. En die verlangens zijn heel belangrijk, intens waardevol en het waard gehoord en vervuld te worden. De verlangens aan de oppervlakte zijn deuren naar de diepere verlangens. de verlangens van je ziel en die…. slaan nooit op hol, die kun je vertrouwen.

De integratie van de groep is heel belangrijk ten aanzien van veiligheid.

Hoe meer een groep geïntegreerd is, hoe meer kan de groep dragen, accepteren omvatten verteren, transformeren. Wanneer er een verstoring is in een les, een nieuwe persoon, iemand die emotioneel wordt, een minder geïntegreerde of afgestemde deelnemer, dan kan een goed geïntegreerde groep dat gemakkelijker aan. In nieuwe groepen is dat lastiger. De integratie van de groep is dus essentieel voor individuele deelnemers. Je kunt je veel gemakkelijker overgeven in een geïntegreerde groep.

Onveiligheid.

Wanneer je je onveilig voelt, kies je vaak uit een van deze twee strategieën:

1.    Je krimpt ineen, je duikt weg, je maakt je onzichtbaar, je verkleint, je vernauwt

2.    Je vergroot je, je zet je veren op, je bent erg aanwezig, luidruchtig.

Beide manieren geven aan dat je je onveilig voelt. Wanneer je je hier van bewust wordt, kun je je meer afstemmen op je ware grootte.

Nieuwsgierig zijn

Wanneer je je onveilig voelt dan kun je de schuldige daarvan buiten je aan wijzen of de schuld bij je zelf zoeken. Maar er is geen sprake van schuld. Wordt liever benieuwd en geïnteresseerd. Zeg tegen jezelf: wat interessant, wat er nu met me gebeurt. Ik ben benieuwd waarom dit zoveel met me doet. Richt je onderzoek dus meer naar binnen dan naar buiten. Wanneer je dat doet kun je vervolgens ook veel gemakkelijker aan de ander aangeven waar je grenzen liggen, duidelijk maken wat wel en niet oké is voor jou. Probeer dus bij onveiligheid een onderzoekende houding naar binnen en naar buiten te hebben, in plaats van een beschuldigende houding. Die onderzoekende houding levert veel meer groeimogelijkheden op.

Slachtoffers.

Er zijn geen slachtoffers bij Biodanza. Wanneer iemand iets doet wat over jouw grenzen gaat, is het heel belangrijk dat duidelijk aan te geven. Wanneer je dat niet doet, en je je een slachtoffer voelt, maak je de ander tot dader zonder dat die ander zich daar mogelijk bewust van is. De ander kan alleen leren van wat jij aangeeft. De ander kan alleen fijngevoeliger worden wanneer jij zijn of haar gedrag bijslijpt. Jij bent de leraar van de ander en de ander is jouw leraar. Soms heb je veel moed nodig om zo eerlijk te durven zijn. Maar die eerlijkheid is een bron van ontwikkeling.

Weerstand.

Weerstand hoort bij ieder groeiproces. Weerstand is interessant. Weerstand heeft je altijd iets te vertellen. Wanneer je weerstand voelt tegen een oefening, tegen de muziek, tegen de groep, tegen de docent, vraag je dan eens af wat die weerstand je wilt vertellen. Wanneer je luistert naar weerstand, is het een opening naar nieuw groei en ontwikkeling. Vraag je bij weerstand het volgende af:

 Vermijd ik iets door nu te stoppen, me terug te trekken, niet mee te doen?

 Vermijd ik iets wanneer ik doorga, erop af te gaan, wel mee te doen?

Weerstand vraagt altijd om onderzoek, dus breng er je aandacht naar toe en luister aandachtig. Weerstand is een leraar.

Grenzen ontdekken, eren, gewaar zijn, verleggen, bewaken

Biodanza werkt bevrijdend, maar het is geen vrij dansen. Bij Biodanza wordt je spontaniteit aangemoedigd, maar het is niet zo dat alles mag en alles kan. Een schrijfsel over grenzen...

Ja en nee

Biodanza nodigt je uit om voor jezelf te zorgen door te leren “ja” te zeggen, maar ook door soms “nee” te zeggen. Het gaat er steeds om dat je aandachtig bent in het moment en je steeds bewust bent van wat er om je heen en in jezelf gebeurt. Biodanza is in die zin een uitnodiging tot werkelijk contact met jezelf, de groep, de ander, je omgeving. Zonder aandachtigheid gaan innerlijke en uiterlijk signalen aan je voorbij. Aandachtig in het Hier & Nu zijn is dus essentieel. Meestal weet je wel wat het beste bij je past in dit moment: “ja” of “nee”.  Ook vergissingen hierin zijn heel leerzaam. Soms heb je iets gedaan wat achteraf helemaal niet goed voelde, soms heb je iets niet gedaan waar je achteraf spijt van hebt. Zulke ervaringen helpen je een volgende keer nog beter te luisteren naar jezelf.  Essentieel is het ook dat je leert gevoelig te worden voor de subtiele “ja’s” en “nee’s” van de mensen om je heen.

Grenzen erkennen, eren en verleggen

Biodanza nodigt je uit soms je grenzen te verleggen, en soms je grenzen heel trouw te blijven. Je mag steeds weer oefenen. Soms lukt het en soms niet. Je leert steeds weer om te voelen, wie je bent, wat je wilt, met wie je wilt zijn en wat je voorkeuren zijn.

Geven of nemen

Wanneer ik bij jou ben en ik geef en jij ontvangt wat ik geef, 

dan voel ik me veilig. 

Wanneer ik bij jou ben en jij geeft en ik ontvang wat jij geeft, 

dan voel ik me veilig.

Maar zodra er “nemen” in het spel komt word ik bang en trek ik me terug. 

Dan breng ik grenzen aan om te zorgen dat ik kan blijven wie ik ben.

Het verschil tussen nemen, geven, ontvangen is subtiel maar toch heel duidelijk voelbaar als je er aandacht voor hebt. Ik voel direct wanneer jij iets neemt dat ik je nog niet gaf. Jij voelt het direct wanneer ik dat zou doen. Je kunt meer nemen dan je gegeven wordt. Je kunt minder nemen dan je gegeven wordt. In beide gevallen ben je niet met elkaar in overeenstemming. 

Overeenstemming is elkaar aanvoelen, de balans aanvoelen van geven en ontvangen en die respecteren en eren in elkaar. Het is een kunst om zo waarachtig bij elkaar te zijn dat je zonder woorden kunt voelen wat er wel gegeven wordt en wat (nog) niet. Dit waarnemen doe je niet met je hoofd, maar met je hart, de antennes van je ziel, je intuïtie, je fijngevoeligheid. Het onnoembare waarnemingsvermogen van je ware zelf. Als we elkaar zuiver waarnemen wil ik je met liefde alles geven en mag je mijn hart betreden. Zo niet, dan niet. Dit bewust te zijn is onbenoembaar en tegelijk onmiskenbaar, een diepe waarachtigheid van menselijk contact die je ervaart als je dicht bij je zelf bent en bij elkaar.

En wat doe je als iemand over je grenzen gaat?

Er zijn een aantal stappen

Je geeft het eerst non-verbaal aan. Dit doe je op het moment dat het gebeurt. De kunst is dus aandachtig te zijn, je bewust te zijn van wat de ander doet, en ook van je eigen reactie daarop.

Helpt dat niet

Dan ga je na afloop van de les een gesprek aan met de desbetreffende persoon. Biodanza gaat ook over “de koe bij de horens vatten”, over assertiviteit, indien nodig de confrontatie aangaan. Biodanza moedigt je aan om in je kracht en identiteit te gaan staan en goed voor jezelf te zorgen.

Durf je die confrontatie niet aan, vraag dan je docent om erbij te zijn.

Na afloop een gesprek aangaan

Soms gebeurt er iets in een les dat je wel of niet fijn vindt. Dan kan het goed zijn na afloop van de les even iets te zeggen tegen de persoon waarmee je de oefening deed. Toen ik veel last van mijn schouders had, was er één medestudent, die steeds veel te hard aan mijn armen trok. Ik had dat een paar keer geprobeerd met gebaren aan te geven, maar dat werkte niet. Toen ben ik het gesprek eens aangegaan. Het was een heel lief mens, waar ik graag mee danste, maar het ging voor mij alleen steeds wat te wild. Na het gesprek hebben we vaak heerlijk gedanst.  De ander doet dingen soms onbewust en is dan blij met je feedback. Zo leer je beide iets nieuws.

Helpt dat niet

Dan stap je naar de docent. Je bespreekt na afloop of voor aanvang van een les wat er is gebeurd en wat je zelf al hebt ondernomen. De docent spreekt de desbetreffende persoon dan aan op het gedrag en kan ook oefeningen in de les brengen die de aandacht vestigt op het aangeven van grenzen en het zorgen voor jezelf.

Helpt dit allemaal niet, dan wordt de persoon uiteindelijk uit de groep gezet. Je kunt iemand bij wie je je niet veilig voelt ook mijden, wanneer je bijvoorbeeld in een eenmalige les, of op een feest of in een workshop bent. Uiteindelijk zal een hechte groep iemand, die zich steeds grensoverschrijdend gedraagt, vanzelf gaan mijden.

Veiligheid en overgave

Overgave is pas mogelijk wanneer je je veilig voelt. Het helpt om je in het proces wat vragen te stellen:

1. Hoe voel ik me Nu? Hoe voel ik me bij deze oefening, bij deze danspartner, in de groep, op dit moment?
2. Wat geloof ik over de werkelijkheid die ik Nu beleef? Wat betekent dat wat Nu gebeurt voor mij?
3. Hoe reageer ik op onveiligheid?  Wat doe ik meestal als ik me onveilig voel? Flink zijn, negeren, doorzetten, volhouden, vermijden, boos worden, vluchten, verstijven, terugtrekken, onderzoeken, aangaan, voelen, verdoven?
4. Hoe zou ik willen omgaan met onveiligheid?
5. Hoe zou ik bij Biodanza en in mijn leven willen zorgen voor mijn eigen veiligheid?

Vertrouwen in je eigen kracht

Het vertrouwen in je eigen kracht en vermogen om jezelf te beschermen is essentieel, niet alleen bij Biodanza, maar ook in je dagelijks leven. Bij Biodanza vind je een mogelijkheid dit in jezelf te onderzoeken, ermee te experimenteren en je innerlijke kracht en je vertrouwen daarin te ontwikkelen, zodat je die ook in je leven kunt gebruiken om je goed te voelen.

Soms zit de begrenzing in jezelf in de weg en dat is helemaal niet erg. Je vindt je vrijheid al doende....

Vivencia: Plezier, warmte en veiligheid

Biodanza is een beetje Paradijs op aarde. Een plek van zachtheid, warmte, veiligheid, liefde. Een omgeving die zegt: “Ja, jij mag er zijn!” Een plek waar je je goed genoeg voelt en plezier mag maken. Waar je zorgeloos mag genieten van wie je bent. En waar je tegelijk ook dit geschenk van vreugde voor een ander bent. We verlangen allemaal naar die veilige, warme en steunende plek. Soms zelfs zonder het te weten. Die plek waar je alles mag zijn . En alles mag voelen wat er werkelijk te voelen is. Waar je mag genieten van elkaars bestaan. Waar je je vrij kunt uiten. En toch, wanneer je het vindt die heerlijke mogelijkheid, zul je schrikken van je eigen aarzeling en zorg en verlegenheid. Gelukkig heelt liefde uiteindelijk alle wonden. Liefde went. Liefde went echt. Ze stelt je gerust. Net zolang tot je je weer met open hart in haar armen durft te storten. Een een zucht van verlichting slaat en weet

“Ik ben eindelijk weer thuis”.Dit paradijs vind je telkens weer in elkaars aanwezigheid, in diep gevoeld contact, in de ogen van degene die voor je staat. Je hoeft het alleen maar toe te staan. Om het te laten bestaan.